کلینیک آنلاینراهنمای خدمات، آموزش و پیگیری پرونده
دانش و راهنمای مطب

آموزش و پاسخ‌های شما

پاسخ‌های تولیدشده مطب را بخوانید و ویدیوی مرتبط با هر موضوع را ببینید.

۳۸۳ پاسخ
پاسخ آموزشی

CT و CT Myelography چه کاربردی دارند؟

CT برای بررسی استخوان، osteophyte و به‌ویژه OPLL بسیار مفید است. CT myelography می‌تواند در بیمارانی که MRI ممنوع، غیرقابل انجام یا غیرتشخیصی است، شکل کانال و فشار بر ساختارهای عصبی را مشخص کند. با این حال به دلیل تهاجمی بودن myelography و وجود پرتو، MRI در اغلب موارد انتخاب اول است.

پاسخ آموزشی

MRI تنگی کانال چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟

MRI میزان باریک‌شدن کانال، تنگی فورامن، برجستگی دیسک، ضخیم‌شدن رباط‌ها، آرتروز مفاصل و فشار روی ریشه‌های عصبی را نشان می‌دهد. همچنین می‌تواند برخی علل دیگر مانند توده یا عفونت را مشخص کند. بااین‌حال، شدت تصویر الزاماً با شدت درد برابر نیست. پزشک باید تصاویر اصلی را در کنار گزارش رادیولوژی و معاینه بیمار بررسی کند.

پاسخ آموزشی

MRI دیسک کمر چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟

MRI شکل دیسک‌ها، محل و نوع بیرون‌زدگی، وضعیت ریشه‌های عصبی، کانال نخاعی و بافت‌های نرم اطراف را با جزئیات نشان می‌دهد. همچنین می‌تواند تنگی کانال یا برخی علل دیگر درد را مشخص کند. بااین‌حال، شدت یافته MRI همیشه با شدت درد هماهنگ نیست. گزارش تصویر باید در کنار علائم و معاینه تفسیر شود، نه اینکه به‌تنهایی مبنای درمان قرار گیرد.

پاسخ آموزشی

MRI دیسک گردن چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟

MRI می‌تواند وضعیت دیسک‌ها، محل و اندازه فتق، فشار روی ریشه عصب یا نخاع، تنگی کانال و تغییرات بافت نرم را نشان دهد. همچنین وجود تغییر سیگنال داخل نخاع ممکن است به آسیب نخاعی اشاره کند. بااین‌حال، گزارش MRI باید همراه با تصاویر اصلی، علائم و معاینه تفسیر شود؛ زیرا برجستگی‌های بدون علامت در افراد سالم نیز شایع‌اند.

پاسخ آموزشی

MRI دینامیک چیست و چه زمانی مفید است؟

Dynamic MRI در وضعیت flexion و extension گردن انجام می‌شود. مطالعات نشان داده‌اند که extension می‌تواند در بعضی بیماران compression بیشتری را آشکار کند که در MRI خنثی کمتر دیده می‌شود. مرور نظام‌مند ۲۰۲۵ نقش بالقوه dMRI را در کشف فشار دینامیک تأیید کرده است، اما این روش هنوز برای تمام بیماران آزمایش روتین استاندارد محسوب نمی‌شود و بیشتر در موارد انتخاب‌شده کاربرد دارد.

پاسخ آموزشی

OPLL چیست و چه ارتباطی با تنگی کانال دارد؟

Ossification of the Posterior Longitudinal Ligament یا OPLL به استخوانی‌شدن لیگامان طولی خلفی در پشت جسم مهره‌ها گفته می‌شود. این بافت استخوانی می‌تواند به داخل کانال برجسته شود و نخاع را تحت فشار قرار دهد. OPLL یکی از علل مهم DCM است و در برنامه‌ریزی جراحی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا محل و حجم استخوانی‌شدن و راستای گردن می‌تواند انتخاب جراحی قدامی یا خلفی را تغییر دهد.

پاسخ آموزشی

X-ray چه اطلاعاتی می‌دهد؟

رادیوگرافی می‌تواند alignment گردن، kyphosis یا lordosis، کاهش ارتفاع دیسک، osteophyte و در تصاویر flexion-extension بی‌ثباتی را نشان دهد. اما خود نخاع را نمی‌بیند؛ بنابراین برای اثبات compression یا آسیب نخاع MRI مناسب‌تر است.

پاسخ آموزشی

آرتروز ستون فقرات چگونه باعث تنگی کانال می‌شود؟

آرتروز مفاصل پشت مهره‌ها یا مفاصل فاست می‌تواند موجب بزرگ‌شدن مفصل، التهاب و تشکیل زائده‌های استخوانی شود. این تغییرات به فضای کانال یا محل خروج عصب وارد می‌شوند و آن را محدود می‌کنند. همچنین بدن برای تثبیت بخش فرسوده ممکن است استخوان بیشتری بسازد. آرتروز ایجادشده معمولاً کاملاً از بین نمی‌رود، اما علائم آن با توان‌بخشی، دارو یا در موارد لازم جراحی قابل‌کنترل است.

پاسخ آموزشی

آمادگی قبل از جراحی قاعده جمجمه چیست؟

معمولاً MRI/CT تخصصی، ارزیابی بیهوشی، آزمایش‌ها و در صورت نیاز مشاوره چشم‌پزشکی یا غدد انجام می‌شود. دستورات دقیق قبل از عمل توسط تیم درمان اعلام می‌گردد.

پاسخ آموزشی

آیا EMG یا نوار عصب برای تشخیص لازم است؟

EMG/NCS معمولاً برای اثبات خود تنگی مرکزی لازم نیست. ارزش اصلی آن در تشخیص افتراقی است؛ مثلاً افتراق cervical radiculopathy از carpal tunnel، ulnar neuropathy یا polyneuropathy. تست‌های دیگری مانند SEP و MEP نیز در برخی شرایط برای ارزیابی هدایت نخاعی و پژوهش‌های prognostic استفاده می‌شوند، اما جای شرح حال، معاینه و MRI را نمی‌گیرند.

پاسخ آموزشی

آیا اختلال ادرار و مدفوع در تنگی گردن دیده می‌شود؟

در DCM پیشرفته ممکن است اختلال کنترل مثانه و به‌ندرت روده ایجاد شود، ولی معمولاً جزء علائم اولیه نیست. ایجاد جدید احتباس یا بی‌اختیاری همراه ضعف، اختلال راه رفتن یا سایر علائم نخاعی نیازمند ارزیابی فوری است، زیرا می‌تواند نشان‌دهنده آسیب عصبی قابل توجه باشد.

پاسخ آموزشی

آیا اختلال راه‌رفتن می‌تواند از دیسک گردن باشد؟

بله. اگر دیسک گردن به نخاع فشار وارد کند، ممکن است فرد هنگام راه‌رفتن احساس سفتی یا سنگینی پاها، بی‌ثباتی، کشیده‌شدن پا روی زمین یا زمین‌خوردن داشته باشد. این حالت با درد ساده ریشه عصبی تفاوت دارد و می‌تواند نشانه میلوپاتی باشد. بروز یا پیشرفت اختلال راه‌رفتن نیازمند معاینه عصبی و معمولاً MRI گردن است.

پاسخ آموزشی

آیا از روی انگشت بی‌حس می‌توان سطح دیسک را فهمید؟

محل بی‌حسی می‌تواند درباره ریشه عصبی درگیر سرنخ بدهد، اما الگوهای حسی افراد هم‌پوشانی زیادی دارند. برای مثال، بی‌حسی شست، انگشت میانی یا انگشت کوچک ممکن است به سطوح مختلف یا گیر افتادن عصب در مچ و آرنج مربوط باشد. تشخیص سطح دقیق باید با بررسی قدرت عضلات، رفلکس‌ها، معاینه گردن، MRI و گاهی نوار عصب انجام شود.

پاسخ آموزشی

آیا از روی علائم می‌توان شدت تنگی را مشخص کرد؟

علائم می‌توانند شدت محدودیت عملکردی را نشان دهند، اما اندازه دقیق تنگی از روی آن‌ها مشخص نمی‌شود. مسافت راه‌رفتن، وجود ضعف و اختلال فعالیت روزانه اطلاعات مهمی هستند. گاهی MRI شدید و علائم خفیف است یا برعکس. تصمیم درمانی باید براساس ترکیب نشانه‌ها، معاینه، تصویربرداری، سلامت عمومی و خواسته‌های بیمار گرفته شود.

پاسخ آموزشی

آیا از روی محل درد می‌توان سطح دیسک را مشخص کرد؟

مسیر درد و بی‌حسی می‌تواند درباره ریشه عصبی درگیر سرنخ بدهد، اما هم‌پوشانی زیادی میان الگوهای عصبی وجود دارد. برای مثال، درد روی پا، کنار پا یا پشت ساق ممکن است به سطوح متفاوتی مربوط باشد. پزشک علاوه بر محل درد، قدرت عضلات، رفلکس زانو و مچ و نتیجه MRI را بررسی می‌کند. تشخیص سطح دیسک فقط با نقشه درد قابل‌اعتماد نیست.